Ambtelijke taal. Daar kun je lang over praten.
Dat deden wij dus ook.
Zodra er een lijdende vorm of een weggemoffelde handeling in een tekst stond, kwamen dezelfde vragen terug: wie doet hier wat? En waarom staat die persoon niet in de zin?
In Over de grenzen van de waarheid krijgt een man tijdens een controle te horen:
“Uw vertrek kan niet worden geautoriseerd.”
Er staat niet: “Ik laat u niet gaan.” De medewerkster verwijst naar het protocol. Daardoor klinkt het alsof niemand het besluit heeft genomen. Maar de man kan nog steeds niet vertrekken.
In die ene zin gebeurt veel. De handelende persoon verdwijnt uit beeld, het besluit verandert in een procedure en de verantwoordelijkheid komt ergens in het systeem terecht. “Computer says no.”
Voor het lied ‘Ein Kreuz’ bekeken we de andere kant van dat loket. Wat gebeurt er met degene die zulke dossiers verwerkt?
“Tussen ‘correct’ en ‘afgehandeld’ wordt de ziel langzaam moe.”
De burger ondervindt de macht van het systeem. Achter het loket zit intussen een mens die dat systeem dagelijks uitvoert.
Later legden we ‘Ein Kreuz’ naast een ander verhaal. Tot onze verrassing paste het daar minstens even goed bij. De situaties verschilden, maar dezelfde spanning zat eronder: een dossier kan administratief klaar zijn terwijl de ambtenaar erin dat nog lang niet is.
‘Afgehandeld’ blijkt dan een bijzonder betrekkelijk woord.
No responses yet